Ücretsiz İzin ve Kıdem Hesabı – Sık Sorulan Sorular (SSS)
- burak can kaymaz
- 6 saat önce
- 2 dakikada okunur
1) Ücretsiz izin nedir?
Ücretsiz izin, işçi ile işverenin karşılıklı anlaşmasıyla iş görme ediminin ve ücret ödeme yükümlülüğünün askıya alındığı süredir. Bu dönemde iş sözleşmesi askıda sayılır.
2) Ücretsiz izin süreleri kıdem hesabına dahil edilir mi?
Hayır. Genel ilke olarak ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatı hesabına dahil edilmez çünkü bu süreler iş sözleşmesinin “askıda” olduğu sürelerdir.
Yargıtay uygulamalarına göre:
İş sözleşmesinin askıda olduğu süreler kıdeme dahil edilmez.
Ücretsiz izinde geçen süreler, kıdem hesaplamasında dikkate alınmaz.
3) Yasal dayanak nedir?
4857 sayılı İş Kanunu’nda ücretsiz izin doğrudan tanımlanmamakla birlikte İş Kanunu md. 56 kapsamındaki izin türleri düzenlenmiştir ve doktrin ile Yargıtay kararları ücretsiz izin süresinin kıdem hesabına dahil edilmemesi gerektiğini netleştirmektedir.
4) Peki istisna var mı?
Pandemi ve geçici düzenlemeler: Bazı iş mahkemeleri, 2020–2021 gibi özel dönemlerde uygulanan geçici kanun maddeleri veya yasa değişikliklerine göre belirli ücretsiz izin sürelerinin kıdem hesabına dahil edilmesine karar vermiştir. Bu, istisnai durumlara özgü bir yargı kararıdır ve tüm ücretsiz izinler için genelleştirilemez.
5) Neden ücretsiz izin süreleri kıdeme dahil edilmez?
Çünkü kıdem tazminatı hesabında esas olan fiili çalışma süresi veya kanunda açıkça çalışılmış sayılan sürelerdir. Ücretsiz izin süresi kanunda çalışılmış gibi sayılan süreler arasında yer almadığından, kıdemde hesaba katılmaz.
6) Ücretsiz izin ile kıdem farklı mı değerlendirilir?
Evet.
Kıdem tazminatı hesabında: Ücretsiz izin süresi normalde sayılmaz.
Yıllık izin hakkı: Kıdem hesabındaki toplam süre ile ilişkilidir ancak ücretsiz izin süresi çalışılmış sayılmadığı için yıllık izin haklarında da dikkate alınmayabilir.
7) Ücretsiz izinde geçen süreler SGK primi açısından ne olur?
Ücretsiz izinde geçirilen süreler için SGK primi ödenmez, bu yüzden prim gün sayısı da kıdeme etki etmez. Bu durum kıdem hesabını dolaylı olarak etkiler. (Kıdem için gerekli prim gün sayısı çalışma süreleriyle bağlantılıdır.)
8) Yargıtay hangi kararlarda bu ilkeyi teyit etmiştir?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarında:
Ücretsiz izin süresinin kıdem hesabında dikkate alınmayacağına,
İş sözleşmesinin askıda kaldığı bu sürelerin kıdeme dahil edilemeyeceğine,
açıkça yer vermiştir.
9) Aktüel bir hukuki tavsiye var mı?
Eğer işveren ile ücretsiz izin konusunda partiler arasında anlaşma yapılmışsa, bu anlaşmanın yazılı ve detaylı olarak düzenlenmesi faydalıdır. Böylece ileride kıdem hesabı vb. konularda ihtilaf riski azaltılmış olur.
Özet – Bilmeniz Gerekenler
Ücretsiz izin, iş sözleşmesinin fiilen askıya alındığı süredir. Bu süreler genellikle kıdem hesabına dahil edilmez. Yargıtay içtihatları bu yöndedir. Özel dönemlere ilişkin mahkeme kararları sınırlı istisnalar getirebilir.Kesin hukuki tavsiye için iş hukuku avukatına danışmanız önerilir.
Diğer yazılarımız:
Yorumlar