Aval Veren Teminat Senedine Dayalı Borcun Kalmadığını İleri Sürebilir mi? | Yargıtay Kararı | ELAZIĞ İCRA AVUKATI

Aval Veren Kişi Teminat Senedine Dayalı Borcun Sona Erdiğini İleri Sürebilir mi?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinden Önemli Karar

Kambiyo senetleri, ticari hayatta alacakların güvence altına alınması amacıyla sıklıkla kullanılan araçlardan biridir. Özellikle bono ve çeklerde üçüncü kişilerin alacağı güvence altına almak amacıyla aval vermesi oldukça yaygındır. Ancak uygulamada, aval veren kişilerin hangi itirazları ileri sürebileceği konusunda önemli hukuki tartışmalar yaşanmaktadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen güncel bir kararda, aval veren kişinin, senedin teminat altına aldığı temel borcun sona erdiğini ve borcun artık mevcut olmadığını ileri sürebileceği kabul edilmiştir.

Bu karar, özellikle ticari ilişkiler nedeniyle verilen teminat senetleri bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır.

Aval Nedir?

Aval, kambiyo senedinden doğan borcun ödenmesini güvence altına alan özel bir kambiyo taahhüdüdür.

Türk Ticaret Kanunu kapsamında aval veren kişi, lehine aval verdiği kişinin borcundan bağımsız şekilde sorumluluk altına girer. Bu nedenle kural olarak aval veren kişi, temel ilişkiden kaynaklanan birçok kişisel itirazı ileri süremez.

Başka bir ifadeyle, aval veren kişi çoğu durumda “asıl borçlu ile alacaklı arasındaki ilişki beni ilgilendirmez” diyerek sorumluluktan kurtulamaz.

Ancak Yargıtay’ın son dönem yaklaşımı, bazı durumlarda aval veren kişinin temel borcun sona erdiğini ileri sürebileceğini kabul etmektedir.

Aval Veren Borcun Sona Erdiğini İleri Sürebilir mi?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2024/3652 Esas, 2025/3850 Karar sayılı kararında; aval veren kişinin, senedin teminat altına aldığı borcun tamamen ifa edildiğini, dolayısıyla ortada artık bir borç kalmadığını ileri sürebileceği belirtilmiştir.

Karara konu olayda;

Taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle teminat amacıyla senetler düzenlenmiş,

Bu senetlerden bazıları icra takibine konu edilmiş,

Davacılar ise senetlerin dayanağı olan borcun sona erdiğini ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunmuştur.

Yargıtay, mahkemenin yalnızca senedin kambiyo senedi niteliğine dayanarak karar vermesini yeterli görmemiştir.

Senetlerin hangi borcu güvence altına aldığı, bu borcun devam edip etmediği ve edimin yerine getirilip getirilmediğinin araştırılması gerektiğine hükmetmiştir.

Teminat Senedi Nedeniyle İcra Takibine Karşı Ne Yapılabilir?

Bir senedin teminat amacıyla verilmiş olması tek başına kambiyo senedi niteliğini ortadan kaldırmaz.

Ancak;

Senedin hangi ilişkinin teminatı olduğu,

Teminat altına alınan borcun ödenip ödenmediği,

Mal veya hizmet tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediği,

Tarafların ticari defter ve kayıtları,

Fatura, ödeme belgesi ve teslim evrakları

gibi hususlar değerlendirilerek borcun sona erip ermediği belirlenebilir.

Bu nedenle kendisine karşı haksız şekilde kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılan kişiler, şartları oluşması halinde menfi tespit davası yoluna başvurabilirler.

Yargıtay Kararının Önemi

Söz konusu karar ile birlikte;

Aval veren kişinin hiçbir durumda itiraz hakkı olmadığı yönündeki katı yaklaşım yumuşamıştır.

Teminat amacıyla verilen senetlerde temel ilişkinin sona ermesi önem kazanmıştır.

Mahkemelerin yalnızca senedin kambiyo vasfına değil, senedin dayandığı gerçek hukuki ilişkiye de bakması gerektiği ortaya konulmuştur.

Bununla birlikte aval veren kişinin her türlü kişisel itirazı ileri sürebileceği anlamına gelmemektedir. Aval sorumluluğu kambiyo hukukunun güçlü koruma mekanizmalarından biridir.

Teminat Senedi ve Aval Konusunda Hukuki Destek

Teminat amacıyla verilen bono ve çekler nedeniyle başlatılan icra takipleri, ciddi hak kayıplarına neden olabilir. Özellikle aval veren kişilerin hangi savunmaları ileri sürebileceği, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Kambiyo senetlerine dayalı icra takipleri, menfi tespit davaları ve aval sorumluluğu konusunda uzman bir Elazığ icra avukatı tarafından hukuki değerlendirme yapılması önem taşımaktadır.

Hak Kaybına Uğramamak İçin

Hemen İletişime Geçin

Hukuki sorunlar bekledikçe büyür.

👉 Dosyanızı değerlendirelim

👉 Size en doğru yol haritasını sunalım

İletişime geçin, süreci birlikte doğru yönetelim.

KAYMAZ HUKUK BÜROSU

Avukat Burak Can KAYMAZ

Elazığ İcra Avukatı

Elazığ Avukat – Boşanma, Ceza, İcra ve Tazminat Davaları

Elazığ’da hukuki bir sorun yaşıyorsanız, doğru adımları zamanında atmak büyük önem taşır.

Hatalı veya gecikmiş işlemler, telafisi zor hak kayıplarına neden olabilir.

Bu nedenle sürecinizi doğru, hızlı ve stratejik şekilde yönetmek gerekir.