Kambiyo Senetlerinde Aval Verenin Sorumluluğu, Savunma İmkânları ve Borcun Sona Ermesi İddialarının Hukuki Niteliği | Elazığ İcra Avukatı

burak can kaymaz
12 saat önce
4 dakikada okunur

1. Aval Verenin Sorumluluğunun Hukuki Niteliği ve Bağımsızlığı

Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 702. maddesi uyarınca, aval verenin borcu asıl borçtan bağımsız bir nitelik taşımaktadır. Yargı kararlarında bu husus "imzaların istiklali" ilkesi çerçevesinde değerlendirilmekte olup, avalistin sorumluluğu fer'i değil, asıl borçlu ile aynı derecededir.

● Bağımsızlık İlkesi: Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa dahi aval verenin taahhüdü geçerliliğini korur (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi-2024/1085-2025/1555-15.12.2025).

● Sorumluluk Kapsamı: Avalist, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur ve kural olarak sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliklerini ileri sürebilir (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi-2024/2069-2026/672-09.04.2026).

● Kefaletten Farkı: Aval, kambiyo senetlerine özgü bir teminat türü olup adi kefalet hükümlerine tabi değildir. Bu nedenle avalist, asıl borçluya ilişkin şahsi def'ileri hamiline karşı ileri süremez (İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi-2021/337-2022/34-13.01.2022).

2. Avalistin Temel Borcun Sona Erdiğine İlişkin Savunma İmkânı

Yerleşik içtihatlar, avalistin sorumluluğunun bağımsızlığını vurgulamakla birlikte, senedin teminat altına aldığı borcun ödendiği veya edimin yerine getirildiği durumlarda avaliste savunma hakkı tanımaktadır.

Mahkeme / Daire

Karar Künyesi

Hukuki Değerlendirme

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi

2024/3652-2025/3850-29.05.2025

Aval verenin, senedin teminat altına aldığı borcun karşılığı edimin yerine getirildiğini, borcun kalmadığını ve sona erdiğini ileri sürmesi mümkündür.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

2024/1085-2025/1555-15.12.2025

Avalistin ödeme savunmasında bulunabileceği, mahkemece sunulan ödeme belgelerinin incelenmemesinin eksik inceleme teşkil ettiği belirtilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

2020/7398-2021/394-25.01.2021

Keşidecinin temel borcu (taşınmaz devri vb.) yerine getirmesiyle senet bedelsiz kalmışsa, avalistin sorumlu tutulması hukuka aykırıdır.

3. Teminat Senedi İddiası ve İspat Yükümlülüğü

Kambiyo senetleri illetten mücerret (soyut) borç ikrarı niteliğindedir. Senedin bir sözleşmenin teminatı olduğu iddiası, avalist tarafından ancak belirli şartlar altında ileri sürülebilir.

● Yazılı Delil Şartı: Senedin teminat amaçlı verildiği iddiası, HMK 201. maddesi uyarınca yazılı delille kanıtlanmalıdır. Senet üzerinde "teminattır" ibaresinin bulunması tek başına yeterli olmayıp, neyin teminatı olduğunun açıkça belirtilmesi veya ayrı bir yazılı belge ile desteklenmesi gerekir (Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi-2022/330-2022/389-05.07.2022; Hukuk Genel Kurulu-2022/707-2023/423-10.05.2023).

● Kambiyo Vasfının Kaybı: Eğer senedin teminat senedi olduğu mahkeme içi ikrar veya yazılı delille kesin olarak ispatlanırsa, senet kambiyo vasfını yitirir. Aval sadece kambiyo senetlerinde mümkün olduğundan, bu durumda avalistin sorumluluğu da sona erer (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi-2023/954-2024/600-11.03.2024).

● Şahsi Def'i Niteliği: Senedin bedelsiz kaldığı yönündeki iddialar asıl borçluya ait şahsi def'i niteliğinde olduğundan, avalist bu iddiaları iyiniyetli hamile karşı ileri süremez (Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi-2025/66-2025/82-05.02.2025).

4. İmza İtirazı ve İrade Sakatlığı Halleri

● İmza İncelemesi: Senetteki imzanın borçluya ait olup olmadığı hususunda bilirkişi raporunda belirsizlik oluşması durumunda, bu belirsizlik borçlu lehine yorumlanmalıdır. İspat yükü alacaklıdadır (Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi-2023/318-2024/1210-26.11.2024).

● İrade Sakatlığı (Korkutma/Aldatma): Tehdit veya aldatma iddiasıyla açılan menfi tespit davalarında, irade sakatlığının ortadan kalktığı tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süreye uyulması zorunludur (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi-2023/110-2025/444-21.04.2025).

5. Rücu Hakkı ve Çoklu Lehtar Durumu

● Rücu Hakkı: TTK 702/3 uyarınca, borcu ödeyen avalistin, lehine taahhüt altına girdiği kişiye (asıl borçluya) rücu hakkı bulunmaktadır. Ancak asıl borçlu adına yapılan ödemeler nedeniyle avaliste rücu edilemez (İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi-2021/337-2022/34-13.01.2022).

● Çoklu Lehtar: Senette birden fazla lehtar bulunması durumunda, takibi başlatan lehtar ancak kendi payı oranında (örneğin 1/2) talepte bulunabilir (İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi-2021/153-2025/400-07.05.2025).

Sonuç

Yargı kararları, avalistin sorumluluğunu TTK 702 çerçevesinde "bağımsız bir taahhüt" olarak kabul etmekle birlikte; borcun ödendiği, edimin yerine getirildiği veya senedin kambiyo vasfını yitirdiği (teminat niteliğinin kesin delille ispatı) durumlarda avalistin sorumluluktan kurtulabileceğini öngörmektedir. Bu iddiaların ispatında yazılı delil kuralı esastır.

Hak Kaybına Uğramamak İçin

Hemen İletişime Geçin

Hukuki sorunlar bekledikçe büyür.

👉 Dosyanızı değerlendirelim

👉 Size en doğru yol haritasını sunalım

İletişime geçin, süreci birlikte doğru yönetelim.

KAYMAZ HUKUK BÜROSU

Avukat Burak Can KAYMAZ

Elazığ İcra Avukatı

Elazığ Avukat – Boşanma, Ceza, İcra ve Tazminat Davaları

Elazığ’da hukuki bir sorun yaşıyorsanız, doğru adımları zamanında atmak büyük önem taşır.

Hatalı veya gecikmiş işlemler, telafisi zor hak kayıplarına neden olabilir.