Kamulaştırma Bedeline Hangi Faiz Uygulanır? | Elazığ Kamulaştırma Avukatı

Kamulaştırma Bedeline Hangi Faiz Uygulanır? Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları Işığında Güncel Değerlendirme

Kamulaştırma işlemlerinde taşınmaz malikine ödenecek bedelin zamanında ve eksiksiz ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınmış temel haklardan biridir. Ancak uygulamada kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi veya taksitlendirilmesi nedeniyle hangi faiz oranının uygulanacağı konusunda uzun yıllardır çeşitli hukuki tartışmalar yaşanmaktadır.

Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay'ın güncel kararları, kamulaştırma bedellerine uygulanacak faiz konusunda önemli ilkeler ortaya koymuştur. Kamulaştırma Bedeline Hangi Faiz Uygulanır? | Elazığ Kamulaştırma Avukatı

Kamulaştırma Bedeline Faiz Neden Uygulanır?

Kamulaştırma bedeli, taşınmaz malikine gerçek değeriyle ve gecikmeye yol açılmadan ödenmelidir. Ödemenin gecikmesi hâlinde ise taşınmaz sahibinin enflasyon ve zaman kaybı nedeniyle uğradığı zararın telafi edilmesi amacıyla faiz uygulanır.

Faiz uygulamasının temel amacı, kamulaştırılan taşınmazın gerçek ekonomik değerinin korunmasını sağlamaktır.

Anayasa Ne Düzenliyor?

Anayasa'nın 46. maddesine göre;

Kamulaştırma bedeli kural olarak peşin ödenmelidir.

Kanunda öngörülen istisnai hâllerde taksitle ödeme yapılabilir.

Taksitlendirme veya herhangi bir nedenle ödenmeyen kamulaştırma bedellerine, kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı uygulanmalıdır.

Bu düzenleme, mülkiyet hakkının korunmasına yönelik anayasal bir güvencedir.

Anayasa Mahkemesi'nin Güncel Kararı

Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma kapsamındaki bazı alacaklara yalnızca kanuni faiz uygulanmasını öngören düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etmiştir.

Mahkeme kararında, kamulaştırma bedellerinde yalnızca kanuni faiz uygulanmasının özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde taşınmaz malikinin gerçek zararını karşılamadığı, bu nedenle mülkiyet hakkını zedelediği vurgulanmıştır.

Geç Ödenen Kamulaştırma Bedelinde Kanuni Faiz Yeterli midir?

Anayasa Mahkemesi'nin önceki kararlarında da benzer şekilde, yalnızca kanuni faiz uygulanmasının taşınmaz malikinin uğradığı değer kaybını her zaman telafi etmeye yetmeyeceği belirtilmiştir.

Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde kamulaştırma bedelinin gerçek değerinin korunabilmesi için uygulanan faizin ekonomik kaybı karşılayacak nitelikte olması gerektiği ifade edilmektedir.

Yargıtay Uygulaması Nasıldır?

Yargıtay da kamulaştırma bedeline ilişkin uyuşmazlıklarda Anayasa'nın 46. maddesini esas almakta ve taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının korunmasına öncelik vermektedir.

Bu doğrultuda, kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi veya taksitlendirilmesi hâlinde uygulanacak faizin, anayasal güvencelere uygun şekilde belirlenmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Kamulaştırma Davalarında Hak Sahipleri Nelere Dikkat Etmelidir?

Kamulaştırma işlemiyle karşılaşan taşınmaz sahiplerinin;

Kamulaştırma bedelinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını,

Faizin hangi tarihten itibaren işletildiğini,

Uygulanan faiz oranının hukuka uygun olup olmadığını,

Gecikme nedeniyle oluşan hak kayıplarını

dikkatle incelemeleri önem taşımaktadır.

Özellikle kamulaştırma bedelinin uzun süre ödenmediği dosyalarda faiz hesabı, alacağın önemli bir bölümünü oluşturabilmektedir.

Sonuç

Kamulaştırma bedeline uygulanacak faiz, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Anayasa Mahkemesi'nin güncel kararları, kamulaştırma bedellerine yalnızca kanuni faiz uygulanmasını öngören düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olabileceğini ortaya koymuştur. Bu nedenle her kamulaştırma dosyasında faiz hesabının, Anayasa, Kamulaştırma Kanunu ve güncel yüksek yargı içtihatları birlikte değerlendirilerek yapılması gerekmektedir.